Wat doet massage eigenlijk

ontspanningsmassage van het hele lichaam
ontspanningsmassage van het hele lichaam

Massage werkt, maar hoe en waarom doet het dat? Massage wordt al toegepast sinds de vroegste Oudheid toen artsen nog maar een heel summiere kennis hadden van het menselijk lichaam maar al wel het op ervaring gebaseerde inzicht dat het vermoeidheid, ziekte en blessures kon verminderen. Destijds ging het uitsluitend over het functionele effect, maar buiten dat mogen we in de 20e eeuw massage ook gewoon l e k k e r vinden…; de populariteit van massage groeit.

Geschiedenis van massage in het kort
Al in de 5e eeuw v.Chr. richtten de oude Grieken massagescholen op maar in het Westen verdween massage met de instorting van het Romeinse Rijk grotendeels uit het zicht. Pas in de 16e eeuw dook het er weer voorzichtig op. Eind 19e eeuw werden er genootschappen opgericht om de massage zelfs meer te bevorderen. Een echte doorbraak en erkenning van massage (en fysiotherapie) kwam met het in 1926 verschijnen van Kirchberg’s “Handbuch der Massage und Heilgymnastik”.
Door de enorme ontwikkelingen binnen de klassieke geneeskunde in de 20e eeuw werd massage opnieuw weer wat naar de achtergrond verdrongen. Maar niet voor lang, want de moderne mens kreeg in de hektiek van het 20e eeuwse dagelijks leven weer oog voor de meer ‘natuurlijke’ waarden van massage. Massage wordt inmiddels beschouwd als een effectieve behandelingsmethode op grond van kennis van het menselijk lichaam gekoppeld aan ook psychologische inzichten.

Hoe werkt massage?
Er zijn verschillende wetenschappelijke verklaringen, algemene invloeden en er is een plaatselijk effect.

Mechanische verklaring
Door massage ontstaat warmte: heel direct in de huid door de lichte wrijving, maar ook in de spieren daaronder. De druk die massage uitoefent op het lichaam bevordert de afvoer van veneus bloed en lymfevocht naar het hart. Bloed en lymfe voeren afvalsloffen weg uit het lichaam. Massage stimuleert de hele bloedsomloop en daardoor ontstaat ook een verhoogde toevoer van zuurstof via de longen naar verdere organen.

Reflectoire verklaring
Dit zijn effecten via de omweg van zenuwgeleiding. In het lichaam liggen n.l. een soort ontvangertjes voor prikkelingen die hun boodschappen doormelden aan het ruggenmerg of aan (delen van de) hersenen, die ze omzetten tot een specifieke reactie en ze daarna terug seinen naar de gemasseerde spieren of naar een van de organen (b.v. spijsvertering, bloedvatstelsel). Via die omweg kan spierspanning zowel verhoogd als verlaagd worden. Ook kan massage het pijngevoel beïnvloeden b.v. bij frictie*.

Chemisch-biologische verklaring
Door de al genoemde “ontvangertjes” te activeren vormen zich ook chemische stoffen die b.v. de bloedvaten verwijden en de vaatwand doorlaatbaarder maken. Bij verwijding van een bloedvat zal het bloed daar trager stromen en de poreuzere vaatwand verhoogt de uitwisseling van afval (uit) en zuurslof (in) nog eens extra, wat ook leidt tot een beter functioneren van het hele lichaam.

Bio-energetische verklaring
Bepaalde spieren zijn gekoppeld zijn aan de functie van bepaalde organen. AIs massage de prestatie van die spieren verbetert en de energiebalans (sneller) herstelt, leidt dat ook tot een versneld beter functioneren van die organen, en dus van het hele lichaamsmechanisme.

Psychische verklaring
Last but not least is er een psychische verklaring voor het effect van massage. Als je spieren en organen, dus je hele lichaam, door massage beter functioneren kan, voel je je immers ook lekkerder. Men mag het in de Oudheid dan misschien nog niet beseft hebben, het is ook niet nodig om dat effect nu nog steeds te verwaarlozen. Hierover straks meer.

Sportmassage: voor èn na inspanning
Bij sport – maar ook bij alle andere grote inspanningen – is er sprake van forse spier-belasting. Er vindt dan in de spieren een intensief verbrandingsproces plaats waarbij veel vocht vrijkomt. Dat vocht hoopt zich op in de betrokken spier(en) tot zelfs vrij lang na de inspanning. En dat is precies wat ons dan het gevoel van pijnlijke, stijve en harde spieren geeft. Daarom is massage na zulke heftige inspanning zo belangrijk. Massage na inspanning is vooral gericht op het z.s.m. weer ontspannen: door de doorbloeding te vergroten/versnellen en daardoor het teveel aan vocht versneld af te voeren. Massage gebruikt daar – in een bepaalde volgorde – een aantal specifieke handgrepen voor: strijkingen, drukkingen en lichte knedingen. Massage helpt dus om ons lichaam weer z.s.m. in de oorspronkelijke conditie terug te brengen: te ontspannen dus. Massage kan echter ook zinvol zijn vóór een intensieve inspanning, wat vooral bij sporten speelt, maar dan met een iets ander doel. Ze bereidt dan de spieren voor op een prestatie die nog geleverd moet gaan worden. Lichter en korter. De massagehandgrepen zijn dan vooral gericht op het stimuleren van de spierfunctie; om deze als het ware in een staat van paraatheid te brengen.

Dat massage een duidelijk functioneel effect heeft is dus wel duidelijk, maar is dat alles…?
Nee, dat is zeker niet alles. En er is zelfs iets voor te zeggen om soms eens toe te geven aan jezelf dat het ook gewoon lekker is, en er dan eenvoudigweg heerlijk van te genieten! Ik ben zelf masseur, en werkte zowel in de sport als in een wellnesscenter, en hoe vaak heb ik al niet mensen van de massagebank zien opstaan en horen verademen: “Oh wat was dat heerlijk! Dat had van mij nog uren mogen doorgaan. Maar ik voel me nu al als herboren; alsof ik in een heel nieuw lichaam opsta…”

Ontspanningsmassage
Naast massage in de geneeskunde en in de sport heeft massage zich ook in ons hectische dagelijks leven een nuttige plaats verworven. Psychische spanning is immers ook spanning, en ook die kruipt in de spieren. Wie kent niet die stijve nek na intensief met zijn hoofd te zijn bezig geweest? Of die lage rugpijn bij stress? Of kramp in de kuiten bij verdrongen woede? Ontspanningsmassage brengt rust (terug) in uw lichaam en herstelt de balans tussen lichaam en geest. Voetmassage kan daar deel van uitmaken en ontspant in optima forma!

Samenvattend
: Massage is gewoon een pure weldaad en die mag je jezelf best af en toe eens gunnen…

Voetnoot:
Frictie is een diepe draaiende druk met de duim op een pijnpunt, op b.v. een verkleefde spier. Die druk stompt het zenuwstelsel af waardoor de aanvankelijke pijn juist afneemt. Het verhoogt de plaatselijke doorbloeding en daarmee ook de afvoer van afvalsloffen en toevoer van voedingsstoffen en zuurstof.