Teksten van dichter Pessoa over Nederland ontdekt

In de omvangrijke nalatenschap van de Portugese dichter Fernando Pessoa (1888-1935) zijn diverse onbekende teksten opgedoken waarin hij onder meer schrijft over Nederland en België.

Van Pessoa waren tot nu toe geen referenties aan de lage landen, waar hij een groot lezerspubliek heeft, bekend. Naast de teksten over Nederland kwamen ook nog twee onbekende ‘heteroniemen’, de literaire alter ego’s waarmee Pessoa wereldberoemd werd, aan het licht. De Nederlandse letterkundige Michaël Stoker kwam de teksten op het spoor tijdens de werkzaamheden voor zijn proefschrift aan de Universiteit Utrecht. Stokers boek over Pessoa waarin de teksten zijn opgenomen, wordt op 1 maart gepresenteerd aan de Portugese ambassadeur tijdens de opening van het festival “Pessoa in Nederland.”

Uit de gevonden documenten blijkt onder meer dat Pessoa bepaald niet positief over de lage landen dacht: Nederland noemt hij ‘een inferieur land’, België een ‘pseudo-natie’. ‘Dit type land voegt niets essentieels toe aan de beschaving. Ze kunnen ophouden te bestaan zonder dat de beschaving daaronder lijdt,’ schrijft hij. ‘Wie in toekomstige generaties zal nog weten dat er een Nederlandse taal heeft bestaan?’ Uit een nooit eerder gepubliceerde aantekening blijkt daarentegen dat hij van plan was een woordenboek in zeven talen, waaronder het Nederlands, uit te willen geven. In een tekst over ‘typen van beschaafde naties’ vermeldt hij Nederland vanwege diens ‘nieuwe begrip van handel’. En in een kort gedichtje uit 1919 schrijft de auteur die bekend staat om zijn zwaarmoedige teksten zelfs: ‘Er is een dorpje in Nederland (…) waar ik ten slotte ‘t geluk vinden zal…’

Het boek “Fernando Pessoa: De fictie vergezelt mij als mijn schaduw” van Michaël Stoker verschijnt bij uitgeverij IJzer. Het festival “Pessoa in Nederland” vindt plaats van 1 t/m 30 maart 2009 in Utrecht. Voor meer informatie: www.fernandopessoa.nl

Leave a Comment